«Καμπάνες» πολέμου στην κορεατική χερσόνησο

Jun 4th, 2010 | By ΚΕΡΕΝΕ | Category: ΑΜΥΝΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ

Συνεχιζόμενη ένταση ταλανίζει τις σχέσεις μεταξύ των δύο κορεατικών κρατών, πυροδοτώντας ανησυχία στη διεθνή κοινότητα για την πιθανότητα διεξαγωγής πολέμου στην κορεατική χερσόνησο. Τις ταραγμένες σχέσεις των δύο κρατών κλόνισε περαιτέρω η πρόσφατη κρίση μεταξύ Σεούλ και Πιονγκγιάνγκ, η οποία ξέσπασε όταν διεθνής έρευνα απέδειξε ότι η νοτιοκορεατική φρεγάτα Cheonan βυθίστηκε από πυρά, τα οποία εξαπέλυσε υποβρύχιο της Βόρειας Κορέας, παρασύροντας στο θάνατο σαράντα έξι ανθρώπους. Το ναυάγιο συνέβη στις 26 Μαρτίου και θεωρήθηκε αρχικά ως ατύχημα (για τον λόγο αυτό η Σεούλ διατήρησε χαμηλούς τόνους), ωστόσο έπειτα από τα αποτελέσματα της έρευνας η τελευταία διέκοψε τις εμπορικές συναλλαγές με το Βορρά ενώ νωρίτερα την προηγούμενη εβδομάδα επέρριψε ευθύνες στη Βόρεια Κορέα, ζητώντας παράλληλα να της επιβληθούν κυρώσεις.
Η Πιονγκγιάνγκ αρνήθηκε τις κατηγορίες και ανακοίνωσε την Τρίτη 25 Μαΐου ότι θα διακόψει όλες τις σχέσεις με τη Νότια Κορέα, ενώ τόνισε ότι σκοπεύει να διακόψει ακόμα όλες τις διόδους επικοινωνίας με το Νότο. Επιπρόσθετα, σε μια δήλωση που εκδόθηκε από την Επιτροπή για την Ειρηνική Επανένωση της Κορέας, η Βόρεια Κορέα δήλωσε ότι δε θα συμμετάσχει σε οποιονδήποτε ενδοκορεατικό διάλογο ή επικοινωνία για όσο διάστημα ο πρόεδρος της Νότιας Κορέας, Lee Myung-bak, παραμένει στα καθήκοντά του. Την ίδια ώρα η Σεούλ προχώρησε στην αύξηση του βαθμού επαγρύπνησης των ενόπλων δυνάμεων, ενώ δήλωσε ότι θα παραπέμψει το θέμα της βύθισης του πλοίου της στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ώστε να επιβληθούν κυρώσεις. Αξίζει να σημειωθεί ότι η διεθνής κοινότητα καταδίκασε τη Βόρεια Κορέα διότι θέτει σε κίνδυνο την ειρήνη στην κορεατική χερσόνησο και ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Ban Ki-moon, κάλεσε το Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού να λάβει άμεσα μέτρα κατά της Πιονγκγιάνγκ.
Παρά ταύτα, η Ρωσία και η Κίνα τήρησαν επιφυλακτική στάση, υποστηρίζοντας τη Βόρεια Κορέα. Η Μόσχα, μάλιστα, υποστήριξε ότι το ζήτημα δε μπορεί να φτάσει στο Συμβούλιο Ασφαλείας χωρίς να υπάρχουν «αποδείξεις 100%». Ο Ρώσος πρόεδρος, Dmitri Medvedev, ακολούθως απέστειλε στη Σεούλ την Τετάρτη 26 Μαΐου ομάδα εμπειρογνωμόνων ώστε να εξετάσουν τα αποτελέσματα της διεθνούς έρευνας αναφορικά με το συμβάν στην Κίτρινη θάλασσα. Την ίδια ημέρα στη Σεούλ διεξήχθησαν κρίσιμες συνομιλίες μεταξύ της κυβέρνησης και της Αμερικανίδας υπουργού Εξωτερικών, Hilary Clinton, η οποία έφθασε στη χώρα προκειμένου να συζητήσει τις πιθανές λύσεις στην κρίση της κορεατικής χερσονήσου. Δεδομένων των νέων απειλών για αντίποινα εκατέρωθεν, εξαιτίας της πρόθεσης της Νότιας Κορέας να επαναλάβει την τακτική του «ψυχολογικού πολέμου», που περιλαμβάνει τη ρίψη φυλλαδίων από αέρος και τη μετάδοση ραδιοφωνικών εκπομπών με προπαγανδιστικά μηνύματα απευθυνόμενα στο λαό του βορρά που κατοικεί στα σύνορα- πρακτική που είχε καταργηθεί με συμφωνία το 2004- και την απάντηση της Πιονγκγιάνγκ στο ενδεχόμενο των κυρώσεων με την απειλή για ολοκληρωτικό πόλεμο, η Clinton κάλεσε την τελευταία να σταματήσει τις προκλήσεις και τις απειλές, υπογραμμίζοντας πως είναι προς το συμφέρον της να αλλάξει στάση. Έσπευσε, πάντως, να δηλώσει σε ό,τι αφορά τη βύθιση του νοτιοκορεατικού πλοίου, ότι απαιτείται μια δυναμική αλλά «μετρημένη» απάντηση.
Ωστόσο η ένταση κλιμακώθηκε ακόμα μια φορά εξαιτίας της δραστηριότητας του νοτιοκορεατικού πολεμικού ναυτικού σε διαφιλονικούμενη περιοχή της Κίτρινης θάλασσας όπου πραγματοποίησε ναυτικά γυμνάσια. Συγκεκριμένα, την Πέμπτη 27 Μαΐου το πολεμικό ναυτικό της Νότιας Κορέας ξεκίνησε ευρείας κλίμακας ανθυποβρυχιακές ασκήσεις με τη συμμετοχή δέκα πολεμικών πλοίων, επικεντρώνοντάς τες στον πιο έγκαιρο εντοπισμό ενδεχόμενων διεισδύσεων βορειοκορεατικών υποβρυχίων στα χωρικά της ύδατα. Επιπλέον, όπως διέρρευσε, η Σεούλ σχεδιάζει ακόμα να πραγματοποιήσει κοινές ασκήσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες στα ανοικτά της κορεατικής χερσονήσου τον Ιούνιο στο πλαίσιο των μέτρων για την αντιμετώπιση ενδεχόμενων περαιτέρω επιθέσεων από το Βορρά. Ως απάντηση η Βόρεια Κορέα ανακοίνωσε ότι ακυρώνει τη συμφωνία που είχε συνάψει με τη Σεούλ για την εγγύηση της ασφάλειας των διασυνοριακών συναλλαγών και πως ο στρατός προειδοποιεί ότι αν το ναυτικό του Νότου περάσει τα σύνορα της διαφιλονικούμενης περιοχής όπου πραγματοποιεί ασκήσεις, εκείνος θα επιτεθεί άμεσα.
Ακολούθως την Παρασκευή 28 Μαΐου ο Κινέζος πρωθυπουργός, Wen Jiabao, πραγματοποίησε διήμερη επίσκεψή στη Νότια Κορέα και έπειτα διεξήγαγε τριμερείς συνομιλίες με τον Ιάπωνα ομόλογό του, Yuko Hatoyama, και τον Νοτιοκορεάτη πρόεδρο, Lee Myung-bak, στο νησί Jeju. Ο ίδιος δήλωσε, έπειτα από συνάντησή του με τον Νοτιοκορεάτη πρόεδρο στη Σεούλ την Παρασκευή, ότι το Πεκίνο δε θα υπερασπιστεί αυτούς που είναι υπεύθυνοι για το ναυάγιο της 26ης Μαρτίου και ότι «η Κίνα αντιτίθεται και καταδικάζει οποιαδήποτε πράξη απειλεί την ειρήνη και τη σταθερότητα στην κορεατική χερσόνησο». Τόνισε, όμως, ότι δεν έχει αποφασίσει ακόμα αν αποδέχεται τα αποτελέσματα της έρευνας για τη βύθιση του πλοίου. Έπειτα από την ολοκλήρωση των συνομιλιών στο νησί Jeju, o Wen Jiabao δήλωσε την Κυριακή 30 Μαΐου ότι «πρέπει να προωθήσουμε την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή της βορειοανατολικής Ασίας μέσα από κάθε προσπάθεια». Παράλληλα, η Ιαπωνία ανακοίνωσε την επιβολή αυστηρότερων κυρώσεων στην Πιονγκγιάνγκ, έπειτα από την έρευνα που αποδεικνύει ότι η νοτιοκορεατική κορβέτα βυθίστηκε από βορειοκορεατική τορπίλη.
Θα πρέπει, τέλος, να επισημανθεί ότι τα δύο κορεατικά κράτη βρίσκονται τεχνικά σε εμπόλεμη κατάσταση, καθώς η σύγκρουση του 1950-1953 έληξε μόνο με μια ανακωχή. Επιπλέον, θερμά ναυτικά επεισόδια πάνω από τα επίδικα θαλάσσια σύνορα έλαβαν χώρα το 1999, το 2002 και το 2009.

Eκτίμηση
Η κατάσταση που διέπει τον τελευταίο καιρό τις σχέσεις των δυο κορεατικών κρατών θυμίζει καζάνι που βράζει, κάνοντας τη Διεθνή Κοινότητα να στρέψει την προσοχή της στην κορεατική χερσόνησο φοβούμενη τα χειρότερα – δεδομένης της πυρηνικής δραστηριότητας του βορρά. Οι δύο πλευρές έχουν διαχρονικά μεγάλες διαφορές, οι οποίες αποτελούν τροχοπέδη στην ανάπτυξη ουσιαστικών σχέσεων μεταξύ Σεούλ και Πιονγκγιάνγκ. Μολονότι οι εντάσεις στην κορεατική χερσόνησο είναι συχνές και μάλλον σε πολλές περιπτώσεις αναμενόμενες λόγω του ιδιάζοντος καθεστώτος, αυτή τη φορά η αποκλιμακούμενη ένταση φάνηκε να οδηγεί στα άκρα. Τόσο η Σεούλ όσο και η Πιονγκγιάνγκ εξαπολύουν απειλές εκατέρωθεν, δείχνοντας αποφασισμένες να υπερασπιστούν τις θέσεις τους μέχρι τέλους, ωστόσο η πιθανότητα διεξαγωγής πολέμου δε μοιάζει ρεαλιστική. Αμφότερα τα κορεατικά κράτη φαίνεται να μελετούν κάθε τους κίνηση, ζυγίζοντας τις συνέπειες και προσβλέποντας στην υποστήριξη των φιλικά προσκείμενων σε αυτές δυνάμεων. Τα γεωπολιτικά εμπορικά και στρατηγικά τους συμφέροντα παρακολουθούν στενά τόσο οι ΗΠΑ και η Ιαπωνία στο πλευρό της Νότιας Κορέας όσο και η Ρωσία και η Κίνα στο πλευρό της Βόρειας Κορέας, δεν είναι ωστόσο καμία διατεθειμένη να ανοίξει νέα μέτωπα στη βορειοανατολική Ασία και να ρισκάρει τις ισορροπίες μεταξύ τους. Από την άλλη πλευρά, οι ΗΠΑ καλούνται να διαδραματίσουν έναν εποικοδομητικό ρόλο σε μια περιοχή όπου η δράση τους είχε περιοριστεί, ενώ η Ρωσία και η Κίνα ακροβατώντας προσεκτικά σε ένα τεντωμένο σχοινί προσπαθούν να διατηρήσουν τις ισορροπίες στηρίζοντας διακριτικά (με μικρότερη συχνότητα πάντως) τα παράτολμα εγχειρήματα του Βορειοκορεάτη ηγέτη. Σε κάθε περίπτωση, η Βόρεια και η Νότια Κορέα έχουν καταφέρει να εμπλέξουν σε τραπέζι διαπραγματεύσεων πολλές δυνάμεις για τη διευθέτηση των διαφορών τους και αναμένουμε να δούμε αν αυτό θα λάβει χώρα για άλλη μια φορά.

Leave Comment